hanoitranserco.com.vn- Truyện ngắn Tướng về hưu thứ 1 được in trên Báo văn nghệ của Hội nhà văn vn năm 1987 là một trong những tác phẩm tiêu biểu khẳng định nghệ thuật đỉnh cao về truyện ngắn của nhà văn Nguyễn Huy Thiệp và cũng được chuyển thể kịch bạn dạng dựng thành phim. Theo yêu thương cầu của rất nhiều bạn đọc, hanoitranserco.com.vn xin trân trọng trình làng lại Tướng về hưu để hưởng thụ một sản phẩm giá trị và tưởng niệm nhà văn bự vừa ra đi.

Bạn đang xem: Tướng về hưu nguyễn huy thiệp

*
Nhà văn Nguyễn Huy Thiệp (1950-2021). Ảnh: Nguyễn Đình Toán

I

Khi viết gần như dòng này, tôi vẫn thức tỉnh giấc trong vài người quen những xúc cảm mà thời gian đã xóa nhòa, và tôi sẽ xâm phạm mang lại cõi lặng tĩnh nấm mèo mồ của chính phụ vương tôi. Tôi buộc lòng làm vậy, với xin người đọc nể nang phần đa tình cảm đã cửa hàng tôi viết mà lượng thứ mang đến ngòi cây bút kém cỏi của tôi. Cảm xúc này, tôi xin nói trước, là sự việc bênh vực của tớ đối với phụ thân mình.

Cha tôi thương hiệu là Thuấn, nhỏ trưởng họ Nguyễn. Vào làng, họ Nguyễn là họ lớn, con số trai đinh có lẽ rằng chỉ thua trận họ Vũ. Ông nội tôi trước kia học Nho, sau về dạy học. Ông nội tôi gồm hai vợ. Bà cả sinh được phụ vương tôi không nhiều ngày thì mất, vày vậy ông tôi nên tục huyền. Bà hai làm nghề nhuộm vải, tôi không tường mặt, chỉ nghe nói là 1 trong những người đàn bà thâm độc vô cùng. Sinh sống với dì ghẻ, cha tôi vào tuổi niên thiếu hụt đã cần chịu đựng các điều cay đắng. Năm mười nhị tuổi, phụ thân tôi trốn nhà ra đi. Ông vào bộ đội, ít khi về nhà.

Khoảng năm… thân phụ tôi về làng đem vợ. Chắc hẳn rằng cuộc hôn nhân gia đình này không vì chưng tình yêu. Mười ngày ngủ phép bộn bề công việc. Tình yêu yên cầu điều kiện, vào đó thời hạn cũng cần.

Khi bự lên, tôi chăng biết được những gì về phụ thân mình cả. Tôi chắc chị em tôi hiểu về cha tôi cũng ít. Cả đời phụ vương tôi lắp với súng đạn, chiến tranh.

Tôi đi làm, lấy vợ, sinh con. Người mẹ tôi già đi. Phụ vương tôi vẫn đi biền biệt. Thỉnh thoảng phụ vương tôi cũng ghé về nhà, nhưng những lần về phần lớn ngắn. Cả hầu như bức thư phụ vương tôi nhờ cất hộ về cũng ngắn, dầu rằng dưới phần đa dòng chữ, tôi biết ngơi nghỉ đấy ẩn chứa đựng nhiều tình thương cùng với âu lo.

Tôi là con một, tôi đã chịu đựng ơn thân phụ tôi về đủ hầu như mặt. Tôi được học tập hành, được du ngoại. Cả những đại lý vật chất mái ấm gia đình cũng do thân phụ tôi lo liệu. Ngôi nhà tôi nghỉ ngơi ven nội, thành lập trước khi cha tôi về hưu tám năm. Đấy là 1 trong biệt thự đẹp nhưng mà khá bất tiện, tôi đã xây đắp dựa theo kiến tạo của một chuyên viên kiến trúc trứ danh, chúng ta của thân phụ tôi, ông này đại tá, chỉ thạo vấn đề xây doanh trại.

Năm bảy mươi tuổi, cha tôi về hưu cùng với hàm thiếu hụt tướng.

Mặc dầu biết trước, tôi vẫn ngỡ ngàng khi cha tôi về. Mẹ tôi đã lẫn (bà hơn phụ thân tôi sáu tuổi), do vậy thực ra ở đơn vị chỉ gồm mình tôi bao gồm tình cảm quan trọng với sự kiện này. Mấy người con tôi còn bé. Bà xã tôi biết ít về ông, vì hai cửa hàng chúng tôi lấy nhau khi mà cha tôi đã bặt tin tức. Bấy giờ đang sẵn có chiến tranh. Mặc dù thế, ngơi nghỉ trong gia đình, thân phụ tôi bao giờ cũng là hình ảnh của niềm vinh dự, từ bỏ hào. Cả sống trong họ, trong làng, tên tuổi phụ vương tôi cũng rất được mọi bạn ngưỡng vọng.

Cha tôi về nhà, đồ đạc đơn sơ. Cha tôi khỏe. Ông bảo: “Việc phệ trong đời phụ vương làm ngừng rồi!” Tôi bảo: “Vâng”. Phụ thân tôi cười. Tâm trạng xúc hễ lây quý phái cả nhà, mọi fan chuếnh choáng mang lại nửa tháng trời, sinh sống tùy tiện, tất cả hôm mười hai giờ tối mới nạp năng lượng cơm chiều. Khách khứa mang lại chơi nườm nượp. Vk tôi bảo: “Không để thế được”. Tôi mang lại mổ lợn, đi mời họ mặt hàng làng nước cho để chia vui. Xã tôi mặc dù gần tp nhưng mà tập tục nông xã còn giữ. Đúng một tháng sau, tôi mới gồm dịp ngồi với thân phụ tôi bàn chuyện gia đình.

II

Trước khi kể tiếp, xin nói về mái ấm gia đình tôi. Tôi cha mươi bảy tuổi, là kỹ sư, làm việc ở Viện trang bị lý. Thủy, vợ tôi, là bác bỏ sĩ, làm việc ở khám đa khoa sản. Shop chúng tôi có hai nhỏ gái, đứa mười bốn, đứa mười hai. Chị em tôi lẫn lộn, suốt ngày chỉ ngồi một chỗ.

III

Tôi trở lại đoạn kể phụ thân con tôi bàn bài toán gia đình. Thân phụ tôi bảo: “Nghỉ rồi, phụ vương làm gì?” Tôi bảo: “Viết hồi ký”. Phụ thân tôi bảo: “Không!”. Bà xã tôi bảo: “Cha nuôi vẹt xem”. Trê tuyến phố dạo này không ít người nuôi chim hoạ mi, chim vẹt. Cha tôi bảo: “Kiếm tiền à?” vk tôi ko trả lời. Thân phụ tôi bảo: “Để xem đã!” thân phụ tôi cho từng người trong nhà tư mét vải lính. Ông Cơ với cả cô Lài cũng thế. Tôi cười: “Cha bình quân! ” thân phụ tôi bảo: “Đấy là lẽ sống”. Vk tôi bảo: “Cả công ty đồng phục thì thành doanh trại”. Mọi bạn cười ồ.

Cha tôi muốn tại một phòng dưới dãy nhà ngang hệt như mẹ tôi. Vợ tôi ko chịu. Phụ thân tôi buồn. Câu hỏi để mẹ tôi nạp năng lượng riêng, sinh hoạt riêng làm ông bứt rứt. Vk tôi bảo: “Tại chị em lẫn”. Thân phụ tôi đăm chiêu. Tôi cũng không hiểu biết sao nhì đứa con gái của tôi ít sát ông nội. Tôi cho cái đó học ngoại ngữ, học nhạc. Chúng lúc nào thì cũng bận. Thân phụ tôi bảo: “Các cháu gồm sách gì mang cho ông đọc”. Chiếc Mi cười. Còn cái Vi bảo: “Ông say đắm đọc gì?” cha tôi bảo: “Cái gì dễ dàng đọc”. Nhì đứa bảo: “Thế thì ko có”. Tôi để báo từng ngày cho ông. Cha tôi không thích hợp văn học. Văn vẻ nghệ thuật bây chừ đọc rất cực nhọc vào.

Một hôm tôi đi làm về, thân phụ tôi đứng ở hàng nhà bà xã tôi nuôi chó và gà công nghiệp. Trông ông ko vui. Tôi hỏi: “Có chuyện gì thế?” Ông bảo: “ông Cơ với cô Lài vất vả quá. Họ có tác dụng không không còn việc, cha muốn góp họ được không?” Tôi bảo: “Để con hỏi Thủy”. Bà xã tôi bảo: “Cha là tướng, về hưu phụ thân vẫn là tướng. Phụ vương là chỉ huy. Cha mà làm bộ đội thì dễ dàng loạn cờ”. Cha tôi không nói năng gì. Phụ thân tôi nghỉ ngơi hưu tuy vậy khách khứa nhiều. Điều đó có tác dụng tôi ngạc nhiên, thậm chí là thích thú. Vk tôi bảo: “Đừng mừng… chúng ta chỉ dựa vào vả. Phụ thân ạ, cha đừng làm cái gi quá sức”. Cha tôi cười: “Chẳng tất cả gì đâu… phụ thân chỉ viết thư. Thí dụ: “Thân gởi N. Bốn lệnh quân khu… Tôi viết thư này mang lại cậu… rộng năm mươi năm, đó là lần đầu tôi nạp năng lượng tết mồng bố tháng cha dưới căn nhà mình. Hồi ngơi nghỉ chiến trường, nhị đứa bọn chúng mình đã có lần mơ cầu v. V… Cậu nhớ chiếc xóm ven đường, cô Huệ đã làm bánh trôi bởi bột mì mốc. Bột mì bê tha trên sườn lưng v.v… Nhân phía trên M. Là fan tôi quen, ý muốn được công tác dưới quyền của cậ u v.v… “. Phụ thân viết như thế được không?”. Tôi bảo: “Được”. Vk tôi bảo: “Không được!”. Thân phụ tôi gãi cằm: “Người ta dựa vào mình”.

Cha tôi thường quăng quật thư viết vào phong tị nạnh đựng công văn bằng giấy cứng, khuôn khổ 20×30, trên gồm in chữ bộ Quốc phòng, rồi đưa cho những người nhờ vả sở hữu đi. Sau ba tháng, hết sạch nhiều loại phong suy bì ấy. Ông làm phong bì bởi giấy bìa học sinh cũng to bằng cỡ 20×30. Một năm sau, ông mang lại thư vào trang bị phong bì bình thường vẫn cung cấp ở quầy bưu điện, giá chỉ năm đồng một chục cái.

Tháng bảy năm ấy, tức là ba tháng sau ngày phụ thân tôi về nghỉ, chú chúng ta tôi, ông Bổng, cưới bà xã cho con.

IV

Ông Bổng với cha tôi là đồng đội cùng cha khác mẹ. Thằng Tuân đàn ông ông có tác dụng nghề tấn công xe bò. Hai phụ vương con rất nhiều ghê gớm, khổng lồ như hộ pháp, ăn nói văng mạng. Thằng Tuân lấy vk lần này là lần thiết bị hai. Vk trước bị tấn công đau quá, vứt đi. Ra tòa, nó khai là vk theo trai, tòa yêu cầu chịu. Cô vợ lần này tên là Kim Chi, làm nghề nuôi dạy trẻ, con nhà có học hẳn hoi, xí xớn vắt nào nghe nói tất cả thai cùng với nó. Kim bỏ ra là cô bé đẹp, làm vk thằng Tuân và đúng là “hoa nhài cắm kho bãi cứt trâu”. Rạm tâm chúng tôi không ưa phụ thân con ông Bổng, khổ một nỗi “một giọt huyết đào hơn đầm nước lã”, giỗ đầu năm mới vẫn đề xuất đi lại, tuy thế mà ngày thường xuyên cũng nhạt. Ông Bổng hay nói: “Quân trí thức khốn nạn! phải chăng dân lao động! Nể ba nó, ko tôi cạch cửa!”. Nói thế thôi, ông Bổng vẫn sang trọng vay tiền. Vợ tôi khe khắt, bao giờ cũng bắt ông buộc phải ký cược. Ông Bổng khôn xiết ức, ông nói: “Mình là chú nó, trót vay nợ nó cơ mà nó cư xử y hệt như địa chủ”. Các món nợ ông cứ lờ đi ko trả. Cưới bà xã cho con, ông Bổng nói với phụ vương tôi: “Anh nên đứng ra nhà hôn, cha cháu Kim chi vụ phó, anh là tướng, thế là “môn đăng hộ đối”. Trong tương lai các con cháu nhờ phúc của ông, như tôi là thằng phu xe, báu gì”. Cha tôi bằng lòng.

Đám cưới ngoại thành lố lăng với khá dung tục. Cha ô tô. Dung dịch lá đầu lọc nhưng mà gần cuối tiệc không còn sạch, buộc phải thay bởi thuốc lá cuốn. Năm mươi mâm cỗ nhưng lại ế mười hai. Chàng rể khoác comple đen, cravat đỏ. Tôi nên cho mượn dòng cravat đẹp nhất trong tủ áo. Nói là mượn, kiên cố gì đòi được. Phù rể là sáu thanh niên ăn diện hệt nhau, đông đảo quần bò, râu ria cực kỳ hãi. Đầu tiệc là dàn nhạc sinh sống chơi bài bác Ave Maria. Một anh cùng bắt tay hợp tác xã xe bò thằng Tuân khiêu vũ lên đối kháng ca một bài khủng khiếp:

Ừ… ê… cái bé gà quay

Ta đi long dong khắp miền giang hồ

Tìm ở đâu có tiền

Tiền ơi, mau vào bên trong túi ta

Ừ… ê… cái nhỏ gà rù…

Sau đó đến lượt phụ thân tôi. Ông luống cuống, khổ sở. Bài văn sẵn sàng công phu hóa thừa. Kèn clarinet đệm vô cùng bậy bạ sau dấu chấm câu. Pháo ầm ĩ. Trẻ con comment nhảm nhí. Phụ vương tôi khiêu vũ cóc từng đoạn. Ông cầm cố tờ giấy nhưng mà run phun người. Một sự ô vừa lòng láo nháo thản nhiên cực kỳ đời, thô thiển, thậm chí là còn ô uế nữa làm ông kinh hãi, đau đớn. Ông vụ phó sui gia cũng đâm hoảng hốt, luống cuống, làm cho đổ cả rượu xuống váy đầm cô dâu. Chẳng nghe thấy gì. Dàn nhạc sống át đi bởi những ca khúc vui vẻ không còn xa lạ của các ban nhạc Beatles và Abba. Sau đó, rắc rối thứ nhất đến với phụ thân tôi là việc Kim bỏ ra sinh cháu chỉ với sau hôm cưới chục ngày. Mái ấm gia đình ông Bổng bê bối. Ông say rượu, tống cổ cô nhỏ dâu ra cửa. Thằng Tuân nắm dao chém bố, may trượt.

Vô phương, phụ vương tôi nên đón con cháu dâu về nhà. Mái ấm gia đình tôi thêm hai khẩu. Vợ tôi không nói năng gì, cô Lài thêm một trách nhiệm. Được mẫu cô Lài vô tâm, tính lại yêu trẻ.

V

Một tối, tôi đang đọc Sputnhich, cha tôi lặng lẽ âm thầm đi vào. Ông bảo: “Cha muốn thì thầm với con”. Tôi pha cà phê, phụ vương tôi ko uống. Ông hỏi: “Con bao gồm để ý quá trình của Thủy ko con? thân phụ cứ rờn rợn”.

Xem thêm: Top 19 Cách Tăng Điểm Thiếu Lâm Đao Biến Thái Mới Nhất 2022, Thiếu Lâm Đi Theo Hướng Biến Thái

Vợ tôi thao tác ở khám đa khoa sản, công việc là nạo phá thai. Mỗi ngày các rau củ thai nhi bỏ đi, Thủy bỏ vô phích đá rước về. Ông Cơ thổi nấu lên mang lại chó, cho lợn. Thực chất điều này tôi biết tuy vậy cũng vứt qua, chẳng quan trọng gì. Phụ thân tôi dắt tôi xuống bếp, chỉ vào trong nồi cám, trong đó có các mẩu thai nhi bé nhỏ xíu. Tôi yên đi. Cha tôi khóc. Ông cố kỉnh phích đá ném vào đàn chó béc giê: “Khốn nạn! Tao không phải sự phong phú này”. Đàn chó sủa vang. Ông bỏ trên nhà. Bà xã tôi di vào nói cùng với ông Cơ: “Sao quán triệt vào sản phẩm xát? Sao để ông biết?!” ông Cơ bảo: “Cháu quên, con cháu xin lỗi mợ”.

Tháng mười hai, vợ tôi hotline người bán sạch đàn chó béc giê. Vợ tôi bảo: “Anh thôi thuốc lá Galăng đi. Năm nay nhà bản thân hụt thu nhì mươi bảy nghìn, bỏ ra lạm mười tám nghìn, cộng là tứ mươi lăm nghìn”. Kim bỏ ra hết thời hạn nghỉ, đi làm. Nó bảo: “Cám ơn anh chị, em đưa con về đơn vị đây”. Tôi hỏi: “Về đâu?” Thằng Tuân đã trở nên bắt giam vị tội côn đồ. Kim đưa ra đưa bé về nhà của phụ huynh đẻ. Phụ vương tôi gửi về tận tay bằng xe taxi thuê riêng. Thân phụ tôi ở nghịch với ông vụ phó cha của Kim chi một ngày. Ông này vừa đi công tác ở ấn Độ về, ông biếu cha tôi một mảnh lụa hoa cùng nửa lạng ta cao tổng hợp. Cha tôi cho cô Lài mảnh lụa hoa, cho ông Cơ nửa lạng ta cao.

VI

Trước tết Nguyên đán, ông Cơ nói với nhị vợ ông chồng tôi: “Cháu xin cậu mợ một việc”. Vợ tôi hỏi: “Việc gì?” ông Cơ nói vòng vèo, chẳng đâu vào đâu. Đại nhằm ông muốn về viếng thăm quê. Nghỉ ngơi với shop chúng tôi sáu năm, cũng đều có dành dụm, ông Cơ ao ước về bốc mộ bà vợ. Để thọ ngày có thể ván đang sụt. “Nghĩa tử là nghĩa tận”. Ở thành phố, có muốn về thăm họ mặt hàng làng xóm mang lại nó non mặt. Hiện giờ đã vậy, về sau “cáo chết ba năm xoay đầu về núi”. Vợ tôi cắt lời: “Thế bao giờ đi?” ông Cơ gãi đầu: “Đi mười ngày, về thủ đô trước hăm tía tết”. Vợ tôi tính: “Được. Anh Thuần này (Thuần là tên tôi), anh tất cả nghỉ phép được không?” Tôi bảo: “Được”. Ông Cơ bảo: “Chúng cháu ước ao mời ông về quê chơi. Như đi du lịch”. Vợ tôi bảo: “Tôi không thích. Rứa ông bảo sao?” ông Cơ bảo: “Ông chấp nhận rồi. Không tồn tại ông, con cháu cũng chẳng nhớ đến sự việc cải chiêu tập nhà cháu”. Bà xã tôi hỏi: “Thế hai phụ vương con có bao nhiêu tiền?” ông Cơ bảo: “Cháu có cha nghìn, ông cho hai nghìn là năm”. Bà xã tôi bảo: “Được, đừng rước hai ngàn của ông, tôi bù mang lại hai ngàn ấy, lại cho thêm năm nghìn. Thế là hai cha con có chục nghìn. Đi được”.

Trước hôm đi, vợ tôi có tác dụng cơm. Anh chị em ngồi ăn, có cả ông Cơ, cô Lài. Cô Lài vui lắm, khoác bộ xống áo mới may bằng vải phụ vương tôi cho hôm về. Dòng Mi và loại Vi trêu: “Chị Lài xinh nhất”. Cô Lài cười cợt thỏn thẻn: “Chả phải. Mợ mới xinh nhất”. Bà xã tôi bảo: “Em đi chú ý đỡ ông đông đảo khi tàu xe”. Cha tôi bảo: “Hay thôi ko đi?” ông Cơ giãy nảy: “Chết, cháu đã điện rồi: có tiếng chết”. Cha tôi thở dài: “Tôi tất cả tiếng gì mà mang?”.

VII

Cha tôi đi Thanh Hóa thuộc ông Cơ với cô Lài vào sáng chủ nhật. Buổi tối thứ hai, tôi đã xem truyền hình thì nghe tiếng “huỵch”, vội chạy ra bên ngoài thấy bà bầu tôi xẻ gục góc vườn. Người mẹ tôi lẫn tư năm nay, cho ăn uống biết ăn, cho uống biết uống, đề nghị giục đi ngoài. Mọi hôm có cô Lài chăm sóc không sao. Hôm nay, tôi sơ ý, cho ăn mà không giục đi ngoài. Tôi đỡ người mẹ tôi vào, bà chũm cứ gục khía cạnh xuống. Không thấy có vết đau. Nửa đêm tôi dậy, thấy mẹ tôi giá toát, mắt dở người đi. Tôi sợ, gọi vợ tôi. Thủy bảo: “Mẹ già rồi”. Hôm sau bà bầu tôi không ăn, ngày sau nữa, cũng ko ăn, không chủ động đi ngoài. Tôi giặt giũ, cụ chiếu. Gồm ngày mười hai lần. Tôi biết Thủy cùng hai bé tôi ưa thật sạch sẽ nên tôi cầm giặt luôn, ko giũ ở trong nhà mà sở hữu ra tận kênh đào. Dung dịch đổ vào cứ trớ ra.

Hôm sản phẩm bảy, bà mẹ tôi thốt nhiên ngồi dậy được. Đi lững thững 1 mình ra vườn. Ăn được cơm. Tôi bảo: “Mừng rồi”. Bà xã tôi ko nói năng gì, chiều hôm ấy thấy đem đến chục mét vải trắng, lại gọi cả thợ mộc. Tôi hỏi: “Chuẩn bị à?” vợ tôi bảo: “Không”. Hai hôm sau, người mẹ tôi ở liệt, lại vứt ăn, lại đi ngoài như cũ. Người dốc nhanh, thải ra thứ nước nâu sền sệt khôn xiết khắm. Tôi đổ sâm. Bà xã tôi bảo: “Đừng đổ sâm, khổ cho mẹ”. Tôi òa khóc. Rất rất lâu tôi bắt đầu òa khóc như thế. Vợ tôi nín lặng, rồi lại bảo: “Tùy anh”. Ông Bổng quý phái thăm. Ông nói: “Bà ấy cứ luân phiên ngang, xoay dọc bên trên giường như vậy này là gay go lắm đấy!”. Lại hỏi: “Chị ơi, chị có nhận ra em không?”. Bà bầu tôi bảo: “Có”. Lại hỏi: “Thế em là ai?” bà bầu tôi bảo: “Là người”. Ông Bổng khóc òa lên: “Thế là chị yêu mến em nhất. Cả làng cả họ hotline em là thiết bị chó. Vợ em hotline em là đồ dùng đểu. Thằng Tuân call em là đồ dùng khốn nạn. Chỉ gồm chị hotline em là người”. Lần thứ nhất tiên, cái ông chú tấn công xe bò, lỗ mãng, táo bị cắn dở tợn, làm đủ những điều phi nhân vô nghĩa hóa thành đứa trẻ ngay trước mắt tôi.

VIII

Cha tôi về mang lại nhà thì sáu giờ sau bà bầu tôi mất. Ông Cơ với cô Lài nói: “Tại chúng cháu. Chúng cháu ở trong nhà thì bà không mất”. Vợ tôi bảo: “Nói nhảm”. Cô Lài khóc: “Bà ơi, bà tấn công lừa bé bà đi! Sao bà không cho con đi hầu bà?”. Ông Bổng cười: “Mày ý muốn đi hầu bà thì đi, tao mang lại đóng ván”. Khi liệm bà bầu tôi, thân phụ tôi khóc. Ông hỏi ông Bổng: “Sao bạn bà ấy rút cấp tốc thế? người già ai cũng chết khổ như thế này à?”, ông Bổng bảo: “Anh lẩm cẩm. Hôm làm sao nước mình cũng đều có hàng nghìn tín đồ chết khổ nhục trang bị vã nhức đớn. Mỗi quân nhân tráng những anh, “đòm” vạc là sướng”.

Tôi cho bắc rạp, bảo thợ mộc đóng quan tài. Ông Cơ cứ loay hoay mặt đống ván vk tôi cho bổ hôm trước. Ông thợ mộc quát: “Sợ bọn chúng ông đánh cắp gỗ à?”, ông Bổng hỏi: “Ván mấy phân?” Tôi bảo: “Bốn phân”. Ông Bổng bảo: “Mất bà bầu bộ xa lông Ai lại đi đóng quan tài được làm bằng gỗ dổi bao giờ? bao giờ bốc mộ, cho chú cỗ ván”. Thân phụ tôi ngồi âm thầm, trông siêu đau đớn. Ông Bổng bảo: “Chị Thủy luộc mang lại tôi bé gà, nấu nướng hộ nồi xôi”. Vợ tôi hỏi: “Mấy cân gạo hả chú?”. Ông Bổng bảo: “Mẹ mày, sao hôm nay cứ ngọt xớt thế? tía cân”! vợ tôi bảo tôi: “Họ hàng đơn vị anh kinh quăng quật mẹ”.

Ông Bổng hỏi tôi: “Nhà này ai chủ trì kinh tế?”. Tôi bảo: “Vợ cháu”. Ông Bổng bảo: “Đấy là ngày thường. Tao hỏi đám ma này thì ai công ty trì tởm tế”. Tôi bảo: “Vợ cháu”. Ông Bổng bảo: “Không được con ơi, không giống máu tanh lòng. Tao bảo cha mày nhé”. Tôi bảo: “Ông nhằm con”. Ông Bổng bảo: “Đưa tao bốn nghìn, mày định làm bao nhiêu mâm?”. Tôi bảo: “Mười mâm”. Ông Bổng bảo: “Không đủ cho đô tùy rửa ruột. Mày bàn với vk mày đi. Tứ mươi mâm”. Tôi đưa đến ông tư nghìn rồi vào nhà. Vợ tôi bảo: “Em nghe không còn rồi, em tính cha chục mâm, tám trăm đồng một mâm, cha tám nhì tư. Hai bốn nghìn, phụ tầm giá sáu nghìn. Việc mua bán em lo. Cỗ giao mang đến cô Lài. Đừng nghe ông Bổng, lão ấy đểu lắm”. Tôi bảo: “Ông Bổng cầm tứ nghìn rồi”. Vk tôi bảo: “Buồn anh lắm”. Tôi bảo: “Anh đòi lại nhé”. Vk tôi bảo: “Thôi, coi như trả công. Lão ấy tốt nhưng nghèo”.

Phường bát âm đến bốn người. Phụ thân tôi ra tiếp. Nhập quan lại lúc tứ giờ chiều. Ông Bổng nạy miệng chị em tôi bỏ vô chín đồng vừa tiền chinh Khải Định, vừa tiền một hào nhôm. Ông bảo: “Để đi đò”. Lại cho vào cỗ bài tổ tôm, bao gồm lẫn cả mấy quân tam cúc. Ông bảo: “Không sao, rất lâu rồi bà ấy vẫn đùa tam cúc”.

Đêm ấy, tôi thức canh hậu sự mẹ tôi, ngẫm suy nghĩ lan man đầy đủ điều. Dòng chết sẽ đến với mỗi chúng ta, chẳng trừ ai cả. Kế bên sân, ông Bổng với mấy bác bỏ đô tùy ngồi tiến công tam cúc ăn tiền. Lúc nào kết xuất sắc đen, ông Bổng lại chạy vào vái cỗ áo mẹ tôi: “Lạy chị, chị phù hộ mang đến em để em vét thiệt nhẵn túi bọn chúng nó”. Cái Mi, cái Vi cũng thức với tôi. Cái Mi hỏi: “Sao chết đi qua đò cũng nên trả tiền? Sao lại mang lại tiền vào miệng bà?”. Dòng Vi bảo: “Đấy gồm phải ngậm miệng ăn uống tiền không bố”. Tôi khóc: “Các con không hiểu nhiều đâu. Bố cũng ko hiểu, đó là mê tín”. Dòng Vi bảo: “Con phát âm đấy. Đời bạn cần lưỡng lự bao nhiêu là tiền. Chết cũng cần”. Tôi thấy đơn độc quá. Các con tôi cũng cô đơn. Cả đám tấn công bạc, cả phụ vương tôi nữa.

IX

Từ đơn vị tôi ra nghĩa địa đi tắt chỉ năm trăm mét nhưng lại đi đường thiết yếu qua cổng làng buộc phải hai cây số. Đường bé, không đẩy xe đòn được mà nên khiêng vai. Đô tùy cố gắng nhau đến cha chục người, có tương đối nhiều người vợ chồng tôi trù trừ tên gì. Chúng ta khênh săng hồn nhiên như việc thông thường vẫn làm, như khênh cột nhà. Vừa đi vừa nhai trầu, hút thuốc, tán chuyện. Khi nghỉ, đứng và ngồi ngổn ngang ngay bên quan tài. Có tín đồ nằm lan ra nói: “Mát thật, không bận cứ ngủ tại chỗ này đến tối”. Ông Bổng bảo: “Các ba ơi, đi đi còn về nhắm”. Nỗ lực là đi. Tôi kháng gậy giật lùi trước hậu sự theo tục lệ, “cha đưa mẹ đón”. Ông Bổng bảo: “Bao giờ tôi chết, đô tùy của mình toàn dân cờ bạc, cỗ không thịt lợn nhưng thịt chó”. Thân phụ tôi bảo: “Chú ơi, lúc này mà chú nghịch à?”. Ông Bổng nín bặt, lại khóc: “Chị ơi, chị xí gạt em chị đi… Chị bỏ em chị đi… “. Tôi nghĩ: “Sao lại đánh lừa? Chẳng lẽ tín đồ chết những đã tấn công lừa người sống cả sao? bến bãi tha ma này toàn quân lừa lọc?”.

Chôn cất xong, mọi bạn về nhà. Bày ra một lúc hai mươi tám mâm. Quan sát mâm cỗ, tôi thiệt kính trọng cô Lài. Mâm nào thì cũng gọi: “Lài đâu?” Cô Lài mồm dạ tíu tít, chạy ra bê rượu, bê thịt. Đến tối, cô Lài rửa mặt giặt, mặc áo xống mới ra mùi hương án khóc: “Bà ơi, con cháu xin lỗi bà, cháu không chuyển bà ra đồng… hôm trước bà thèm canh cua, con cháu ngại làm, bà chẳng được ăn… hiện nay đi chợ, con cháu biết cài quà cho ai?… “. Tôi thấy đắng ngắt. Tôi nhớ sẽ chục trong năm này tôi chưa lần nào thiết lập được cho người mẹ chiếc bánh hay là gói kẹo. Cô Lài lại khóc: “Cháu ở trong nhà thì bà gồm chết ko bà?”. Bà xã tôi bảo: “Đừng khóc”. Tôi cáu: “Cứ khiến cho cô ấy khóc, đám ma không tồn tại tiếng khóc ảm đạm lắm. Bên mình có ai biết khóc bà cụ nắm đâu?”. Vk tôi bảo: “Ba mươi nhị mâm. Anh phục em tính gần kề không?”. Tôi bảo: “Sát”. Ông Bổng bảo: “Tôi đi xem giờ. Bà rứa được một cái nhập mộ, hai chiếc trùng tang, một cái thiên di. Tất cả yểm bùa không?”. Thân phụ tôi bảo: “Bùa nhỏ khỉ. Vào đời mình, tôi chôn bố nghìn bạn chẳng có bạn nào núm này”. Ông Bổng bảo: “Thế là sướng, “đòm” vạc là xong”. Ông giơ một ngón tay trỏ có tác dụng hiệu bóp cò.

X

Tết năm đó, bên tôi không tải hoa đào, không gói bánh chưng. Chiều mồng hai, đơn vị chức năng cũ của thân phụ tôi cho tất cả những người về viếng người mẹ tôi. Biếu năm trăm đồng. Ông Chưởng, phó của thân phụ tôi bây giờ lên tướng, ra chiêu mộ thắp hương. Anh Thanh đại úy đề xuất vụ đi theo rút súng bắn cha phát lên trời. Sau này, trẻ con trong xóm kháo cỗ đội phun hai mốt phát đại chưng viếng bà Thuấn. Ông Chưởng hỏi thân phụ tôi: “Anh muốn về thăm đơn vị dối già không? tháng năm tập trận. Đơn vị cho xe về đón”. Cha tôi bảo: “Được”. Ông Chưởng đi thăm cơ ngơi công ty tôi, bao gồm ông Cơ hướng dẫn. Ông Chưởng bảo phụ vương tôi: “Cơ ngơi của anh ấy ác thật. Vườn cửa cây, ao cá, chuồng lợn, chuồng gà, biệt thự. Gắng là vững vàng tâm”. Cha tôi bảo: “Con tôi làm đấy”. Tôi bảo: “Đấy là bà xã cháu”. Vk tôi bảo: “Cô Lài chứ! ” Cô Lài cười thỏn thẻn, đi dạo này dầu cứ gật gật liên miên như bị động kinh: “Chả phải”. Thân phụ tôi đùa: “Thế thì do mô hình V.A.C”. Sáng sủa mồng ba, Kim chi đi xích lô bế con về thăm. Vợ tôi mừng tuổi một nghìn. Thân phụ tôi hỏi: “Thằng Tuân gồm thư từ bỏ gì không?” Kim chi bảo: “Không”. Phụ thân tôi bảo: “Lỗi ở chưng đấy. Tao phân vân mày tất cả chửa”. Bà xã tôi bảo: “Chuyện ấy là thường. Hiện nay làm gì còn có trinh nữ. Con làm ở cơ sở y tế sản, nhỏ biết”. Kim bỏ ra ngượng. Tôi bảo: “Đừng nói thế, tuy nhiên mà có tác dụng trinh phụ nữ thì mệt thật”. Kim bỏ ra khóc: “Anh ơi, bầy bà chúng em nhục lắm. Đẻ con gái ra em cứ nát ruột nát gan”. Bà xã tôi bảo: “Tôi còn hai đàn bà cơ”. Tôi bảo: “Thế những người tưởng làm bọn ông thì ko nhục à?” cha tôi bảo: “Đàn ông thằng nào tất cả tâm thì nhục… trung ương càng lớn, càng nhục”. Vợ tôi bảo: “Nhà bản thân nói năng như điên khùng cả. Thôi đi ăn. Hôm nay có cô Kim Chi, tôi đãi mọi người một con gà hầm vai trung phong sen. Trọng tâm đấy. Ăn là bên trên hết”.

XI

Gần công ty tôi ở có cậu Khổng, trẻ em gọi là Khổng Tử. Khổng làm ở xí nghiệp sản xuất nước mắm dẫu vậy lại phù hợp thơ, làm cho thơ gởi báo Văn nghệ. Khổng xuất xắc sang chơi. Khổng bảo: “Thơ hết sức nhất”. Cậu đọc mang lại tôi nghe Loócca, Uýtxman v. V… Tôi không đam mê Khổng, ngờ ngợ cậu ta sang đùa vì một cái gì linh cảm còn hơn hết thơ ca nữa. Một bận, thấy trong giường của vk tôi tất cả một tập thơ chép tay. Bà xã tôi bảo: “Thơ của cậu Khổng, anh tất cả đọc không?” Tôi lắc đầu. Vk tôi bảo: “Anh già rồi”. Bất giác tôi nhoáng rùng mình. Một hôm bận trực cơ quan nên tôi về muộn. Phụ thân tôi đón cổng, ông bảo: “Thằng Khổng sang chơi từ chập tối. Nó với vợ mày cứ rúc rích cùng với nhau, bây giờ chưa về, chướng quá”. Tôi bảo: “Cha đi ngủ đi, để ý làm gì?” phụ thân tôi rung lắc đầu, bỏ đi lên gác. Tôi dắt xe vật dụng ra đường, phóng long dong khắp phố mang lại kỳ hết xăng. Tôi dắt xe cho ngồi ở một góc sân vườn hoa như 1 tên du thủ du thực. Có một cô mặt tấn công phấn đi ngang qua hỏi: “Ông anh ơi, có đi dạo không?” Tôi rung lắc đầu. Khổng gồm ý tránh phương diện tôi. Ông Cơ ghét lắm, một hôm bảo tôi: “Cháu đánh nó nhé?” Suýt tôi gật đầu. Lại nghĩ: “Thôi”. Tôi vào thư viện mượn thử không nhiều sách. Đọc Loócca, Uýtxman… tôi cứ mơ hồ nước thấy số đông nghệ sĩ trác tuyệt là những bé người cô đơn khủng khiếp. Bỗng nhiên thấy thằng Khổng tất cả lý. Chỉ tức nó đểu. Sao nó không chuyển thơ nó cho tất cả những người khác xem mà lại đưa cho vk tôi? thân phụ tôi bảo: “Anh nhu nhược. Duyên vì chưng là anh đếch sống được một mình”. Tôi bảo: “Không phải, cuộc đời nhiều trò dùa lắm”. Phụ thân tôi bảo: “Anh cho là trò chơi à?” Tôi bảo: “Không phải trò đùa, tuy thế cũng chưa phải nghiêm trọng”. Phụ vương tôi bảo: “Sao tôi cứ như lạc loài?”. Cơ quan định cử tôi đi công tác làm việc phía Nam. Tôi bảo bà xã tôi: “Anh đi nhé?” vk tôi bảo: “Đừng đi. Mai anh sửa góc cửa tắm, dòng cửa hư rồi. Hôm nọ dòng Mi đã tắm, thằng Khổng đi qua định giở trò đểu làm cho nó không còn hồn. Thằng khốn nàn ấy em cấm cửa ngõ rồi”. Vk tôi òa khóc: “Em thật bao gồm lỗi cùng với anh, cùng với con”. Tôi khó tính quay đi. Nếu tất cả cái Vi hiện thời thì nó vẫn hỏi tôi rằng: “Bố ơi, đấy có phải nước mắt cá sấu không?”.

XII

Tháng Năm, đơn vị chức năng cũ mang đến xe về đón phụ vương tôi. Anh Thanh đại úy cầm thư của ông Chưởng về. Thân phụ tôi gắng thư run run. Thư viết: “… chúng tôi cần anh, mong muốn anh… cơ mà anh đi được thì đi, không ép”. Tôi nghĩ phụ thân tôi không nên đi nữa tuy vậy nói ra bất tiện. Phụ vương tôi già sụp hẳn đi từ lúc về hưu. Hôm nay cầm thư, thấy ông nhanh nhẹn và tươi tắn hẳn. Tôi cũng vui lây. Bà xã tôi sẵn sàng đồ đạc cho vô cái dung nhan du lịch. Cha tôi ko nghe, ông bảo: “Cho vào bố lô”. Cha tôi đi ra mắt nước một lượt, ra cả xung quanh mộ người mẹ tôi, lại bảo anh Thanh bắn ba phát súng lên trời. Buổi tối thân phụ tôi call ông Cơ đến mang lại hai nghìn, bảo khắc một chiếc bia đá nhờ cất hộ về Thanh Hóa lưu lại mộ vợ. Phụ vương tôi lại gọi cô Lài cho bảo: “Cháu lấy chồng đi”. Cô Lài òa khóc: “Cháu rất xấu lắm, chẳng ai lấy. Lại cả tin nữa”. Phụ vương tôi nghẹn ngào: “Con ơi, con không hiểu biết rằng cả tin chính là sức dũng mạnh để sống hả con?”. Tôi cũng ngạc nhiên những điều như vậy lại là diềm báo chuyến này thân phụ tôi ra đi không về. Trước khi lên xe, thân phụ tôi mang trong cha lô ra quyển vở học tập sinh. Ông đưa cho tôi. Ông bảo: “Trong này thân phụ có ghi chép không nhiều điều, bé đọc thử xem”. Dòng Mi, cái Vi kính chào ông. Dòng Mi hỏi: “Ông ra đi trận hả ông?” cha tôi bảo: “ừ”. Cái Vi hỏi:

“Đường ra trận mùa này đẹp lắm có phải không ông?” phụ vương tôi chửi: “Mẹ mày! Láo!”.

XIII

Cha tôi đi được vài ba ngày thì nghỉ ngơi nhà xẩy ra chuyện mỉm cười nôn ruột. Số là ông Cơ cùng với ông Bổng vớt bùn bên dưới ao (vợ tôi trả ông Bổng nhị trăm đồng một ngày công, cơm nuôi), bất chợt thấy một cái đít chum nổi lên. Nhị ông hì hục đào, lại thấy một hậu môn chum nữa, ông Bổng đoán chắc các cụ ngày xưa chôn của. Nhị ông báo với vợ tôi. Thủy mang lại xem, cũng lội xuống đào. Rồi cả cô Lài, cả chiếc Mi, mẫu Vi. Cả nhà bê bệt bùn đất. Bà xã tôi bắt nên ngăn ao, lại đi thuê sản phẩm bơm Côle về tát nước. Không khí thật nghiêm trang. Ông Bổng thích hợp lắm: “Công tao thấy trước, cứ cần chia đến tao rnột chum”. Hì hục một ngày đào được hai chiếc chum sứt vào chẳng bao gồm gì. Ông Bổng bảo: “Chắc còn nữa”. Lại đào. Được thêm một cái chum nữa, cũng vỡ. Anh chị mệt lả, bụng đói hễ cào. Vợ tôi không đúng mua bánh mỳ về ăn lấy sức đào tiếp. Đào ngay gần chục mét thì vớ được loại lọ sành. Anh chị em mừng rỡ, người nào cũng đoán vàng. Xuất hiện trong thấy toàn một chuỗi “Bảo Đại thông báo” bằng đồng nguyên khối đã han rỉ cả. Lại thấy một chiếc mề đay mủn nát. Ông Bổng bảo: “Thôi chết, tao ghi nhớ ra rồi. Rất lâu rồi tạo với trùm Nhân ăn trộm trong nhà Hàn Tín, bị đuổi, quấn Nhân vứt cái lọ này xuống ao”. Anh chị được một mẻ cười nôn ruột. Trùm Nhân là tên ăn trộm nổi tiếng ở vùng nước ngoài ô. Hàn Tín trước kia là lính thuộc địa mang lại Tây, tham gia trào lưu “Rồng nam giới phun bạc, tiến công đuổi Đức tặc”. Cả hai đã bị tiêu diệt mục xác trường đoản cú thuở nảo thuở nào. Ông Bổng bảo: “Không sao, hiện thời cả thôn này bị tiêu diệt tao cũng đầy đủ tiền đi đò nhét vào mồm họ”. Sáng hôm sau, ngủ mới lớn tôi nghe thấy tất cả tiếng điện thoại tư vấn cổng. Tôi ra thấy Khổng đứng ngoài. Tôi nghĩ: “Mẹ khỉ, chiếc thằng đểu này là điềm gở duy nhất của số phận mình”. Khổng bảo: “Anh Thuần ơi, anh bao gồm điện. Ông nỗ lực mất rồi!”.

XIV

Điện của ông Chưởng: “Thiếu tướng Nguyễn Thuấn, quyết tử khi làm trọng trách hồi… giờ… ngày mai táng tại nghĩa trang liệt sĩ hồi… giờ… ngày” Tôi yên người. Vk tôi xếp để mọi vấn đề rất nhanh. Tôi ra thuê xe, về nhà đã thấy gọn đâu vào đấy vk tôi bảo: “Khóa cánh cửa trên. Ông Cơ làm việc lại”. Xe đi Cao bởi theo mặt đường số Một. Đến khu vực thì lễ an táng cha tôi cử hành đã được hai giờ đồng hồ đồng hồ. Ông Chưởng bảo: “Chúng tôi bao gồm lỗi đối với gia đình”. Tôi bảo: “Không yêu cầu thế. Đời người có mệnh”. Ông Chưởng bảo: “Cha anh là fan đáng trọng”. Tôi hỏi: “Theo nghi lễ quân nhóm hả chú”. Ông Chưởng bảo: “Cụ ra trận địa, đòi lên chốt”. Tôi bảo: “Cháu hiểu rồi, chú đừng kể nữa”. Tôi khóc, chưa bao giờ tôi khóc như thế. Hiện giờ tôi new hiểu khóc như phụ thân chết là khóc cố gắng nào. Bên cạnh đó đấy là dòng khóc lớn số 1 đời một con người.

Mộ của phụ thân tôi để trong nghĩa trang liệt sĩ. Bà xã tôi có theo máy ảnh bảo chụp mấy kiểu. Ngày tiếp theo tôi xin về luôn, ông Chưởng giữ gìn nhưng tôi không nghe. Đường về bà xã tôi bảo xe đi chậm. Ông Bổng lần đầu mới được đi xa, thích lắm. Ông bảo: “Nước mình thật đẹp mắt như tranh. Bây giờ tôi mới hiểu vì chưng sao đề nghị yêu khu đất nước. Chứ sinh hoạt quê ta, dù ngay thủ đô có đương đại thật, tôi chẳng thấy yêu gì cả”. Vợ tôi bảo: “Tại chú thân quen đấy. ở vị trí khác cũng thế, bọn họ lại thấy yêu Hà Nội”. Ông Bổng bảo: “Thế là địa điểm này yêu khu vực kia, tín đồ này yêu người kia. Toàn bộ đều non sông mình, nhân dân mình cả. Vậy thì non sông muôn năm, quần chúng muôn năm. Hoan hô đèn cù!”.

XV

Có lẽ mẩu chuyện của tôi xong ở đây. Kế tiếp nếp sống của mái ấm gia đình tôi quay trở về như là trước ngày thân phụ tôi nghỉ hưu. Vk tôi tiếp tục các bước bình thường. Tôi đã chấm dứt công trình nghiên cứu điện phân. Ông Cơ trở yêu cầu ít nói, 1 phần vì căn bệnh cô Lài nặng hơn. Cơ hội rỗi, tôi giở đọc hầu như điều thân phụ tôi ghi chép. Tôi hiểu cha tôi hơn. Trên đó là những vấn đề lộn xộn của rộng một năm thân phụ tôi nghỉ ngơi hưu nhưng mà tôi chép lại. Tôi coi đấy như nén mùi hương thắp ghi nhớ người. Ví như có ai đã có lòng chuyên chú đọc điều tôi viết, xin lượng thứ mang đến tôi.