Tôi sống lên nghỉ ngơi quêngoại, làng mạc Mỹ Cang, phía bắc tp Huế chừng 40 câysố, trên bên bờ sông Ô Lâu tư mùa cuộn sóng xuôi dòng, tùytheo thời tiết khi trong những lúc đục, phản hình ảnh mây trời, mưanắng.

Bạn đang xem: Những bài hò huế hay nhất

Phệ lên một chút, trường thị trấn quá xa, anh em chúngtôi đi vô Huế học, chỉ đầu năm mới nhất, mùa nghỉ bắt đầu về đâythảnh thơi, vui đùa, gom góp phần đa kỷ niệm yên ả trướcthời chiến tranh hủy hoại quê hương. Nghỉ ngơi hè, trời nóng,chúng tôi tiến công trần ngủ ngay xung quanh hiên. Có những đêm quánóng, lại chat chit hào hứng, cũng cạnh tranh lòng nhắm mắt.Thế rồi, ko biết ban đầu từ bao giờ, khoảng tầm 2-3 giờsáng, một giọng hò vang lên trong tối thâu. Giờ hò theođò trường đoản cú xa lại sát rồi lại đi xa, ngần ngừ cô lái đòtừ đâu đến và đi về đâu, khung hình dẻo dai làm cho sao, mặtmũi thướt tha đến mức nào. Cửa hàng chúng tôi chỉ nghe được lờithổn thức của cô ta, gởi gắm tâm tình vào sông, vào nước.Biếtđâu là mong ô thước,Mênh mông nguyệnước, bên dưới nước bên trên trời.Đêm khuya ngóttạnh mù khơi,Khúc sông quạnhvắng, có fan sầu riêng.Câu hò xao xuyến,bay bổng, điệu hò chậm trễ rãi, miên man, giờ hò bâng khuâng,da diết trong tối thâu làm động lòng hơn một người. Vàcứ như thế, ba bốn hôm một lần không có ước hẹn, địnhkỳ, công ty chúng tôi lại được hưởng thụ một vài câu hò mặnmà, trữ tình, vô tình kín đáo đáo chia sẻ nỗi lòng của côlái đò cô đơn. Ban sơ chỉ để ý, dần dần từ đểý cửa hàng chúng tôi trở qua chờ đợi. Rồi bao gồm đêm trăng sáng,trong cơn gió thoảng, chúng tôi tưởng như gồm tiếng mái chèokhua nước, dịp sóng vỗ mạn thuyền, dẫu vậy tiếng hò thìtuyệt không, cố kỉnh là thoả thích thao thức ko có gì ngủ được.Hết hè, trở lại Huế vào ngôi trường học, chúng tôi phải tạmbiệt cô lái đò, nhất thời quên rất nhiều câu hò đầy tình cảm,thương nhớ của cô bé quê ko quen, không biết, chỉ gặpnhau trong ko trung, khí quyển, qua gió, mây, sóng, nước.Người dân xứHuế thường rất dễ rung rượu cồn với đồng ruộng, sông nước,rừng rậm, cây ngàn. Bởi vì vậy trong đời sống mỗi ngày họhay biểu hiện tâm tình qua mọi câu hò, điệu hát. Riêng câuhò tất cả cả chục điệu. Trong các bước đồng áng, khi đạpnước, sút lúa, học cụ quên thời hạn với phần nhiều câu hòô thiết tha, trầm bổng. Lúc đập đất, đắp nền, họtrêu chọc nhau với phần nhiều câu hò hụi lưu giữ loát, linhhoạt. Khi có tác dụng đường, đắp đê, bọn họ khuyến khích nhau quađiệuhò nện dồn dập, khẩn trương. Lúc kéo bè, kéogỗ, họ khích lệ nhau với đa số điệuhò kéo thácmạnh mẽ, khoẻ khoắn. Khi xay lúa, giã gạo, chúng ta đố đánhau qua những câuhò giã gạo sôi động, hào hùng.Cây chitrong rừng ko lá,Cá chi dướibiển ko xương,Trai đại trượng phu đốiđặng, gái nữ nhi xin kết nguyền.Ở nhà, hò ru bé làđiệu hò ngọt ngào, êm ái bình thường mà chị em nào cũngbiết. Đứa con nhỏ tuổi nào mà bé nhỏ lên với hầu hết bàihọc trường đoản cú thuở dở hơi thơ.Ru concon théc mang lại muồi,Cho mạ đi chợmua vôi nạp năng lượng trầu.Mua vôi chợQuán, chợ Cầu,Mua cau phái nam Phổ,mua trầu chợ Dinh.Chợ Dinh bánáo bé trai,Triều sơn bánnón, Mậu Tài cung cấp kim.Trong số các điệuhò nầy, hai điệu được thịnh hành rộng rãi nhất gồm lẽlà nhì điệu chèo đò, giống nhau vào câu hát, chỉ khác nhauchút không nhiều trong cách diễn tả.Hò mái nhị là điệu hònổi giờ nhất, buông lơi, man mác, hay được nghe trêndòng sông trầm lặng, độc diễn, nhưng cũng có thể có khi đối đápgiữa hai tín đồ cùng nhau trọng điểm sự, kẻ xướng, ngườixô,gởi lòng vào mây nước trong tối vắng như hai tình nhân cùngnhau thỏ thẻ tình yêu dưới trăng thanh.Trai :Em về ngượcgió xô mưa,Thuận buồmxuôi gió biệt mông xa chừng.Em về anh cũngmuốn về theoLên truông cátnóng lội đèo đá dăm.Gái :Cát rét em đưalưng em cõngĐá dăm em lượmsạch đường anh đi.Gần gũi vớihòmái hai là hò mái đẩy, rắn rỏi, dồn nén, thườngvang vọng trong khúc sông nước xiết tốt ở váy đầm phá sóngto, gió lớn, người điều khiển đò bắt buộc vững tay cố kỉnh chèo, giữlái do đó điệu hò lơ lửng mà kết thúc khoát, vững chắc nịch.Một mìnhcả chống cả chèoKhông ai tátnước đỡ nghèo một phen.Cách ngân nga củacác điệu hò mái nhì, hò mái đẩy thiệt là đặc biệt,nhất là khi do một nghệ sĩ tín đồ Huế biểu diễn. Câu hòbắt đầu với mọi ò ơ à ơ nhiều năm dăng dẳng tưởng nhưkhông bao giờ ngớt. Rồi lúc câu hò thiệt sự bắt đầu, mớiđược nhị chữ lại còn ò ơ à ơ, xem tín đồ hò như chầnchừ không thích đi ngay đến đích để fan nghe thưởngthức giờ đồng hồ ngân của mình. Khi một người không sành, bướcvào hò là thấy hấp tấp vội vàng như bị chạy đuổi, quên mất ngânnga. Có lẽ rằng cũng vì giải pháp ngân nga nầy không dễ thực hiệnmà cũng rất khó học cần hiểu rõ bao fan biết hát mà lại khôngbiết hò. Ngày nay, như múa rối nước từ ngoại trừ Bắc lên đườngNam tiến, hát cải lương từ Nam bộ lấn ven sông Hồng, cahò Huế cùng bún bò, bánh bèo,... Phân tán khắp đất nước,vượt biên ra toàn nước ngoài. Các ca sĩ đề xuất hát nhữngbài tía miền nên thính đưa được nghe các nghệ sĩ quêBắc, quê nam cũng ca, hò Huế. Ngay ở đoạn ò ơ à ơ là đãthấy không ổn. Nếu ca trù ko thể biểu đạt với mộtgiọng không giống giọng miền Bắc, cải lương buộc phải được hátvới giọng Nam.

Xem thêm:

Ai đi xem hát cải lương ở thành phố hà nội chỉ đượcnghe ngâm thơ, sẽ thất vọng không nghe được một câu vọngcổ là tinh túy của nả lương. Với hò Huế chỉ có thể biểudiễn cùng với giọng Trung. Khi mang giọng Huế, hay ca sĩ hạgiọng vượt đáng, cho nghe một giọng nếu như không vương âm NghệTĩnh thì cũng lai căng, ai oán cười như lúc nghe đến tài tử điệnảnh Pierre Fresnay vào vai Marius bắt chước giọng Marseillais! Tôi không may mắn gặp gỡ được ai học tập hò mái nhì, hò máiđẩy qua nốt nhạc mà lại làm tôi rung động. Ngược lại tôiđã được nghe phần lớn nghệ sĩ tuyệt diệu trong số nhữngngười thường hò trong đời sống hàng ngày từ thuở bénhỏ, những người dân không có bao giờ lại trường học hò !Trước cố gắng kỷXIV, xứ Huế còn là vùng đất của tín đồ Chăm. Theo bướcchân công chúa Huyền Trân, người việt nam từ phía ngoài bắcmới từ từ vào hai châu Ô Rí khai khẩn đất hoang, sốngchung với người phiên bản địa. Theo gần như nhà chăm khảo, cahò Huế là hệ quả chia sẻ giữa văn hoá Champa cùng văn hóaĐại Việt. Họ tìm hiểu ra, sát bên những điệu phái mạnh ai,nam bằng, một giai điệu lơ lớ có nghĩa là hơi nam giới giọngai hay ngũ cung ai của hò mái nhì, mái đẩy(do, ré non, fa già, sol, la non) là một kết hợp của ngũcung đúng khu vực miền bắc (do, ré, fa, sol, la) vớingũ cungoán của Champa (do, mi, fa, sol, la). Đặc biệt là kết hợpnầy chỉ giới hạn ở vùng Bình Trị Thiên, có nghĩa là ba tỉnhQuãng Bình, Quãng Trị, thừa Thiên, không lan vào miền nam màcũng không tràn ra miền Bắc. Đi xa hơn, những nhà nhạc họcnhận thấy nhạc Champa chịu ảnh hưởng nhạc Ấn Độ màâm giai nhạc Ấn Độ lại thân cận với âm giai pélogđảo Java ở quần hòn đảo Nam Dương (Indonesia). Gs TrầnVăn Khê đem đối chiếu thì thấy điệu hò mái đẩy rấtgiống điệu pélog có thể nguyên quán từ vùng ba Tư-ẢRập. Đằng khác, một cây đàn đá chi phí sử đã có pháthiện sinh hoạt Đắc Lắc nhưng mà âm giai lại cũng khá gần tương tự âmgiai pélog. Hoá ra âm giai nhì điệuhò mái nhì, máiđẩy đã có sẵn từ bỏ trước ở cao nguyên miền khu đất TrungViệt, minh chứng một sự giao lưu giữa phái mạnh Dương và ViệtNam. Thảo nào, qua bên ấy, tôi thường được người bảnxứ gọi tôi " người anh chúng ta phương xa". Mối gặp mặt nầycòn được không ngừng mở rộng ra Ấn Độ-Nam Dương-Việt Nam khi tôicó dịp thăm quan và ý thức đông đảo điểm tương đương giữangôi tháp " Bờ hải dương " sinh hoạt Mahabalipuram miền đông Ấn Độvà các tháp chăm ở nước ta. Ưóc mong muốn rồi một ngày nàonhững nhà khảo cứu giải thích được tường tận phương pháp thứcnhững mối gặp mặt âm nhạc, thẩm mỹ nầy.Trong lúc chờ đợi,giao lưu Pháp Việt, trong gần một núm kỷ sống tầm thường và mấychục năm chinh chiến, lại khởi hành nối tiếp. Riêng rẽ đốivới Huế, nhị Festival 2000 với 2002 vừa rồi đã là cơ hội đểcho những đoàn âm nhạc Pháp trình diễn với công chúng đấtThần khiếp một mặt văn hóa truyền thống nào của xứ sở Rousseau với Voltaire.Ngược lại, đều đoàn ca hát Huế, Phú Xuân tốt trườngĐại học tập Mỹ thuật Huế, ban Nhạc Cung đình hay team tụngkinh niệm Phật của mấy vị tu sĩ cũng đưa về cho thínhgiả Pháp phần đông làn điệu xa xăm, bao gồm khi lạ thường. Thậtra, những câu hò Huế đã có lần được trải nghiệm trênsân khấu Paris, ngay cả trong vở múa nhạc Khúc cầu nguyệntrongấy nghệ sĩ Ea Sola khai thác mặt ảm đạm, u sầu của cácđiệu hò mái nhì, mái đẩy vậy vì thực hiện điệuhòđưa linh thấy như còn óc nùng, bi đát hơn, góp phần xoadịu khổ đau của những kẻ mất tín đồ thân.Đêm nămcanh ngày tiếp theo khắc bé ve kêu giục giã,Con đương mơmàng sực nghe tiếng mạ kêu.Muốn tìm kiếm mạtìm răng được mạ,Tây phương đấtPhật mạ đi ko về.May thay, sát đây,hò Huế đã đem về vui tươi trong một trong những buổi chiều thu ấmáp sinh hoạt thị làng Orsay vào thung lũng Chevreuse. Chị em sĩ Tôn NữHỷ Khương, nhân dẫn đoàn Đào Tấn qua Đức diễn tuồngĐông Lộ Địch (phỏng theo vở Le Cid của phòng văn hào PhápCorneille) của thân phụ, cố gắng Ưng Bình Thúc Giạ Thị, trênđường về ghé qua Paris thăm bà con, các bạn bè. Nhân đó, mộtbuổi gặp gỡ mặt thân mật và gần gũi nhân kia được tổ chức triển khai hôm 3.11.2002ở Phật con đường Khuông Việt để cô gái sĩ với anh è VănKhê trình bày tuồng hát bội và các câu hò Huế. Duyênnợ của tớ và chị hỷ Khương lùi lại mấy chục năm vềtrước, lúc tôi được nghe chị hò vào một băng mèo xéttừ tp sài thành gởi qua Paris. Hiện giờ đây được nghe chị đíchthân hò, lại sở hữu anh Khê đệm đàn tranh, tôi thấy ko cóhạnh phúc nào bằng. Chị luôn luôn còn giữ phong thái một tônnữ đất Thần kinh. Giọng chị gồm phần già dặn hơn, tuyhơi khan đều vẫn gợi biết bao nhớ thương, làm những khángiả phái thiếu phụ dụt sùi, ướm lệ. Riêng rẽ phần chị cũng xúcđộng lúc ngâm thơ giỏi hò những bài bác của thân phụ mến yêu.Tiếng bọn tranh đang làm tăng giá trị câu hò nhưng, qua tríóc tôi, cũng tương tự ngày nay trên các đò du lịch trên sông Hương,hò gồm đệm đủ những nhạc khí tranh, nhị, tam, nguyệt, đưabài hò qua một khối hệ thống khác, một số loại thính phòng, đánh mấtít nhiều tính hoang vu, làng dã của câu hò đơn chiếc trongđêm vắng trên sông.Thì ra hò thậtlà một loại dân ca rất được ngợi ca ở Huế, mộtkho tàng nghệ thuật dân gian phong phú. Có thể nói rằng Huế là nơitập trung các điệu hò duy nhất trong một diện tích nhỏ hẹpmiền Trung. Người con dân nào vẫn sống lên ngơi nghỉ Huế mà khôngnuôi dưỡng trong thâm tâm một thai hò đầy lưu niệm thơ mộng? tiếng đây, ngồi làm việc ở bàn giấy, tôi luôn có mộtdĩa hò dịu nhàng đến tỏa ra một bầu không khí ấm cúng quênhà, có tác dụng dịu giảm nỗi lưu giữ nhung cả 1 thời thơ ấu êmđềm bờ sông Ô Lâu.Đây quêmẹ ấp ôm tình thươngĐây làng làngbao nỗi vấn vương...