Hà Tĩnh là chỗ tụ cư của người việt cổ, được minh chứng bằng các di chỉ khảo cổ tất cả niên đại trên 4 ngàn năm như: Phôi Phối, bến bãi Cọi, Thạch Lạc... Đây là khu đất “Giang tô tụ khí” không chỉ có theo nghĩa địa lý phong thổ mà xét về trầm tích văn hóa giống nòi giống qua các thời đại.

Bạn đang xem: Người hà tĩnh như thế nào

Người tỉnh hà tĩnh bởi thế gồm có giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng, xứng đáng quý, cần phải phát huy trong tiến trình hội nhập và phát triển của quê hương, đất nước.

*

Non nước Hà Tĩnh. Ảnh: Nguyễn Thanh Hải

HIẾU HỌC VÀ KHOA BẢNG

Có thể nói, giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng đầu tiên của bé người hà tĩnh là hiếu học với học giỏi, có không ít người đỗ đạt thành danh. Lần theo chiều nhiều năm lịch sử, họ thấy thời nào hà tĩnh cũng xuất hiện những anh hùng, chí sĩ, danh nhân bản hóa. Chỉ tính trường đoản cú thời Trần đến thời Nguyễn, tỉnh hà tĩnh có 148 vị đại khoa, trong đó người đỗ tiến sĩ trẻ nhất, lúc 18 tuổi là Nguyễn Tử Trọng (Hương Sơn), tín đồ đỗ ts cao tuổi nhất, thời điểm 52 tuổi là Nguyễn Văn Suyền (Thạch Hà) và tín đồ được đặt tên vào bia ở đầu cuối tại Văn Miếu văn miếu (bia số 82) là Phan Huy Ôn, năm 1779.

Đặc biệt, Hà Tĩnh có khá nhiều gia đình, loại họ có truyền thống cuội nguồn học hành khoa bảng: Hoàng tiếp giáp Nguyễn Văn Giai gồm 13 đàn ông đều đỗ từ mùi hương cống trở lên; cha con Sử Hy Nhan cùng Sử Đức Huy số đông đỗ Trạng nguyên đời Trần; cái họ Nguyễn (Tiên Điền), mẫu họ Nguyễn Huy (Trường Lộc) có nhiều người đỗ đạt, thành danh; xã Đông Thái (Tùng Ảnh) có gần 1.000 giáo sư, tiến sĩ... Nhiều tên tuổi người hà tĩnh đã làm rạng danh non sông như: Nguyễn Du, Nguyễn Công Trứ, Nguyễn Huy Tự, Đặng Tất, Đặng Dung, Phan Huy Ích, Nguyễn Thiếp, Lê Hữu Trác, Phan Đình Phùng, trần Phú, Hà Huy Tập...

*

Sau bí quyết mạng tháng Tám 1945 lại nay, hà tĩnh có trên 130 giáo sư, trên 500 phó giáo sư với trên 1.500 tiến sĩ, nghệ thuật sĩ nổi tiếng thao tác trong và ngoài nước, chiếm khoảng 11% trí thức bậc cao của tất cả nước(1). Đây là con số không nhỏ dại so với diện tích và dân sinh của một tỉnh giấc miền Trung bé dại bé. Trong các này, nổi lên các tên tuổi bự trên nhiều lĩnh vực như: Nguyễn Phan Chánh, Điềm Phùng Thị (lĩnh vực nghệ thuật); Lê Văn Thiêm, Nguyễn Đình Tứ, Phan Đình Diệu, Đào Vọng Đức, Hà Huy Khoái (lĩnh vực Toán, Lý); è cổ Vĩnh Diện (lĩnh vực Hóa học), Võ Quý, Phan Nguyên Hồng (lĩnh vực Sinh học); Phạm khắc Quảng, Lê ghê Duệ, Phạm Song, Nguyễn Viết Tiến (lĩnh vực Y học), Đinh Xuân Lâm, Phan Huy Lê, Hà Văn Tấn (lĩnh vực Sử học); Nguyễn Đổng Chi, Lê Khả Kế, Xuân Diệu, Huy Cận, Hà Xuân Trường, Hoàng Trinh, Vũ Ngọc Khánh, Hoàng Ngọc Hiến (lĩnh vực văn hóa, văn học)… mọi tên tuổi này đã đúc rút được phần đông phẩm chất cơ bạn dạng làm đề nghị cốt giải pháp hiếu học, buộc phải cù, có chí tiến thủ với ý thức lập nghiệp của bạn Hà Tĩnh. Truyền thống cuội nguồn đó vẫn được liên tiếp phát triển vào thời kỳ hội nhập với phát triển.

Từ năm 2010 đến tháng 8/2016, tp. Hà tĩnh đã huy động được 183,85 tỷ đồng khuyến dạy, khuyến học, khuyến nghề, có khá nhiều học sinh đạt giải cao trong những kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế, tiêu biểu vượt trội như: Võ Anh Đức (HCV), Phan Nhật Duy (HCV), Lê nam giới Trường (HCB), Đinh Lê Công (HCB), Nguyễn Thị Việt Hà (HCĐ)… tại các kỳ thi Olympic Toán quốc tế.

KIÊN CƯỜNG VÀ DŨNG CẢM

*

Ngã tía Đồng Lộc cùng hình hình ảnh 10 liệt phụ nữ TNXP cơ mà minh chứng rõ nét về sự kiên cường, quật cường của fan Hà TĨnh

Người tỉnh hà tĩnh cũng giàu truyền thống cuội nguồn yêu quê hương, khu đất nước, kiên cường, dũng cảm trong kháng giặc nước ngoài xâm, tạo nên nên bản sắc văn hóa vùng miền rất rõ nét.

Xem thêm: Thánh Nào Chưa Đủ Đồ Minh Phượng Võ Lâm 1, Đồ Minh Phượng Võ Lâm Miễn Phí

Dưới những triều đại phong kiến, thời làm sao Hà Tĩnh cũng có những anh hùng, chí sĩ là biểu tượng sáng ngời của truyền thống lâu đời yêu nước, phòng giặc nước ngoài xâm. Đầu tiên là khởi nghĩa Hoan Châu của Mai Thúc Loan phòng quân xâm lược đơn vị Đường (713-722), đã đóng góp phần thắp sáng dân tộc bản địa ta trong tối trường 1.000 năm Bắc thuộc. Thời điểm cuối thế kỷ X, vào đầu thế kỷ XI (980-1009), Cao Minh Hựu, danh tướng giúp Lê Hoàn đánh tan quân xâm lược bên Tống. Đầu nuốm kỷ XV (1407-1414), Quốc công Đặng Tất, Bình chương Đặng Dung giúp đơn vị Hậu è cổ lập buộc phải chiến công vang dội đánh tan quân Minh làm việc Bô Cô, Thái Già. Vào khởi nghĩa Lam Sơn, những danh tướng Nguyễn Biên, Nguyễn Tuấn Thiện, Lê Bôi… sẽ góp phần quan trọng giúp Lê Lợi quấy tan quân Minh, xây đắp nền độc lập. Nắm kỷ XVIII, Nguyễn Thiếp, Dương Văn Tào, Ngô Văn Sở, hồ nước Phi Chấn... đã hỗ trợ Quang Trung Nguyễn Huệ làm tan quân xâm lược nhà Thanh. Ráng kỷ XIX, lúc thực dân Pháp thôn tính nước ta, Phan Đình Phùng, Cao chiến thắng đã làm ra cuộc khởi nghĩa hương Khê (1885-1896) oanh liệt.

Đầu thay kỷ XX, đằng sau sự lãnh đạo của Đảng, quần chúng Nghệ Tĩnh đã tạo sự cao trào Xô Viết Nghệ Tĩnh - cuộc diễn tập trước tiên để tiến đến biện pháp mạng tháng Tám 1945. Thời kỳ này, tỉnh hà tĩnh đã xuất hiện thêm nhiều chiến sỹ cách mạng kiên trinh như: è cổ Phú, Hà Huy Tập, Lý trường đoản cú Trọng… và biết bao chiến sĩ vô danh khác.

Trong hai cuộc nội chiến chống Pháp, chống đế quốc mỹ vĩ đại, tỉnh hà tĩnh đã có hàng chục vạn con em của mình ra trận, trong các số đó có hàng vạn người đã bổ xuống. Không ít người con thành phố hà tĩnh đã làm cho rạng rỡ truyền thống lâu đời yêu nước, biện pháp mạng của quê nhà như: Phan Đình Giót, Nguyễn Đô Lương, Nguyễn Xuân Lực, Dương Chí Uyển, La Thị Tám, vương Đình Nhỏ…; sệt biệt, 10 cô bé Đồng Lộc nằm trong Tiểu đội 4 - Đại nhóm 552 thanh niên xung phong tp hà tĩnh đã trở thành biểu tượng cao đẹp của nhà nghĩa anh hùng cách mạng Việt Nam.

CẦN KIỆM, CHÂN TÌNH VÀ tầm thường THỦY

Sinh ra trên vùng khu đất được ca tụng là “chảo lửa, túi mưa”, vạn vật thiên nhiên khắc nghiệt, luôn luôn phải đối mặt với thiên tai, địch họa nên fan Hà Tĩnh bản tính nên kiệm, cưng cửng trực, chân tình, tầm thường thủy. Thay học giả Đặng bầu Mai từng tinh kết về fan Nghệ Tĩnh (Nghệ An - Hà Tĩnh): “Can đảm cho sơ suất, chịu khó đến liều lĩnh, nhất quyết đến thô khan cùng tằn một thể đến… cá gỗ”.

Địa hình phức tạp, đất đai hầu như rắn, xấu, ít bằng phẳng, ruộng núi thì cao khô, ruộng gần biển khơi thì chua mặn, bội nghĩa màu, mùa nắng hay đại hạn, mùa mưa hay bão lụt cần người tp. Hà tĩnh thường yêu cầu sống nên kiệm mới có cái ăn, cái mặc. Người tp hà tĩnh thường dậy con cháu yêu lao động, ko được “siêng ăn, nhác làm”; bắt buộc tiết kiệm, “được mùa chớ phụ ngô khoai”; phải ghi nhận “tích ly phòng cơ, tích y phòng hàn”. Nên kiệm đang trở thành một tập quán, thói quen, một tính biện pháp của fan Hà Tĩnh.

Cũng vị yếu tố địa văn hóa truyền thống đặc trưng bắt buộc người tp hà tĩnh cương trực, trực tiếp thắn và túa mở, thể hiện tình cảm chân tình, không khách sáo; thủy chung, trọn tình, trọn nghĩa trong kết giao. Thẳng, thật, thô mộc nhiều lúc đến lề mề về, dễ dàng mất lòng bạn nhưng bù lại là phiên bản tính chân tình, tất cả trước, tất cả sau của người tp hà tĩnh lại quy tụ lấy được lòng người. Điều này được thể hiện rất rõ trong thực tế tương tự như kho tàng văn hóa, nghệ thuật của người thành phố hà tĩnh trong tục ngữ, ca dao: “Đã mến thì thương mang đến chắc, sẽ trục trẹo thì trục trặc cho luôn”, “Mất lòng trước, được lòng sau”, “Gừng cay, muối mặn xin nhớ là nhau”… Điều kia cũng đó là sự phân tích và lý giải vì sao không hề ít văn nghệ sỹ khét tiếng trong toàn quốc sáng tác nhiều tác phẩm nổi tiếng, tràn trề tình cảm về vùng đất này.