10.000 tỷ USD bị cuốn trôi, 30 triệu người mất việc, 50 triệu con người quay lại chuẩn chỉnh dưới nghèo là chiếc giá đề nghị trả mang đến cuộc khủng hoảng rủi ro 2008.

Bạn đang xem: Cuộc khủng hoảng kinh tế 2008



Những nhân viên Lehman Brothers rời bank vào ngày thông báo phá sản. Ảnh: AP, Reuters

Lisa Roitaman rời HSBC trong năm 2007 để đầu quân đến Lehman Brothers làm người có quyền lực cao một bỏ ra nhánh. Jayson Berkshire tất cả 10 năm làm cho trợ lý giám đốc điều hành và dành hơn 50 giờ mỗi tuần đến công việc. Renee Spero được Lehman Brothers nhận vào ngân hàng từ năm 2004 cùng bỏ toàn thể 200.000 USD chi phí hoa hồng cảm nhận để mua cổ phiếu ngân hàng. 

Tuy nhiên cả ba đã white tay. Với họ chỉ nên ba trong các hơn 20.000 nhân viên cấp dưới Lehman Brothers trên toàn quả đât mất câu hỏi khi bank này phá sản sau khoản thời gian Chính che Mỹ từ chối việc bơm vốn cứu vãn trợ.



Đây không hẳn tín hiệu trước tiên báo trước cuộc phệ hoảng kinh tế được review là "tồi tệ nhất nhất trong kế hoạch sử", dẫu vậy là cột mốc cho sự sụp đổ của ngành công nghiệp tài thiết yếu của Mỹ - nguyên nhân chính đẩy tài chính thế giới vào một giai đoạn đen tối.

Lehman Brothers - ngân số 1 tư ra đời năm 1844 - là một trong năm định chế tài thiết yếu cho vay lớn nhất nước Mỹ lúc đó.



 Buổi sáng lịch sử dân tộc của cuộc rủi ro tài bao gồm 10 năm trước

Tuy nhiên, Lehman Brothers cũng chỉ là trong những quân cờ Domino bị sụp đổ vào một phản ứng dây chuyền đầu xuân năm mới 2008.

Chính đậy Mỹ thông qua khoản cứu vãn trợ 200 tỷ USD cùng thời hạn đó để cứu vãn Freddie Mac cùng Fannie Mae - nhị nhà giải ngân cho vay thế chấp lớn số 1 nước Mỹ, không trở nên phá sản với cứu AIG - 1 trong những ba doanh nghiệp bảo hiểm lớn số 1 bằng vấn đề tung ra 85 tỷ USD để mua 80% cổ phần. 

Những gói cứu vãn trợ hàng trăm ngàn tỷ USD được gửi ra sau đó như một cố gắng nỗ lực để giảm bớt ảnh hưởng của đợt lớn hoảng. Toàn bộ những diễn biến này xuất phát điểm từ một điều khoản tài bao gồm phái sinh với tên gọi CDO (Collateralized Debt Obligation) - Nợ nỗ lực chấp, được phát triển. Từ biện pháp này, "bong bóng" bđs và những khoản vay dưới chuẩn đã bùng nổ, không thể kiểm soát và điều hành chỉ trong tứ năm, tự 2002 - 2006.

"Bong bóng"

Trước đây, khi một người phải khoản tiền để sở hữ nhà, quan hệ tài chính sẽ tiến hành hình thành giữa tín đồ đi vay với người cho vay - chỉ tuyệt nhất hai đơn vị này. Tuy nhiên với sự lộ diện của CDO, sẽ sở hữu được thêm những cái tên khác xuất hiện. 

Những khoản nợ vay chũm chấp sẽ tiến hành bên cho vay vốn bán lại cho các ngân bậc nhất tư. Những ngân hàng này đưa những khoản nợ gộp lại thành những CDO và bán ra thị trường. Người tiêu dùng CDO đang là người sau cuối hưởng khoản thanh toán từ tín đồ vay thế chấp ban đầu. Các công ty bảo đảm tham gia với vai trò đảm bảo rủi ro, sau khi các CDO này được các tổ chức review tín nhiệm xếp hạng. 

Nói cách khác, tất cả thành phần nằm trong ngành công nghiệp tài bao gồm đều rất có thể tham gia vào "chuỗi thức nạp năng lượng chứng khoán" được định giá hàng nghìn tỷ USD này. Tuy nhiên, này cũng là lúc phần đông lỗ hổng xuất hiện. 

Khi các ngân hàng cho vay thế chấp vay vốn bất hễ sản không hề quan trung ương tới tài năng chi trả của khách hàng hàng, phần lớn khoản vay mượn trở nên rủi ro với tiêu chuẩn dễ dãi hơn. Các ngân bậc nhất tư, thay bởi vì dành lợi nhuận để tham dự phòng không may ro, lại bỏ ra hàng tỷ USD nhằm thưởng mang lại ban lãnh đạo, hầu như thành viên tham gia bởi vì khoản lợi nhuận ngắn hạn đột biến. Các công ty xếp hạng tín nhiệm cho phần nhiều CDO đánh đồng các khoản vay thế chấp vay vốn khác nhau, đa số xếp ở mức AAA - ngang mức độ tin tưởng của trái phiếu cơ quan chỉ đạo của chính phủ Mỹ. Còn các công ty bảo hiểm tin tưởng những phương pháp tài thiết yếu mới "không thể bị tan vỡ nợ". 

Khi không hề ai xem xét chất lượng khoản vay, dư nợ cho vay thế chấp bđs nhà đất của Mỹ đã tăng với tốc độ chóng mặt. Tự 160 tỷ USD của năm 2001, dư nợ cầm cố chấp tạo thêm 540 tỷ vào thời điểm năm 2004 và bùng phát lên 1.300 tỷ USD vào khoảng thời gian 2007. Ước tính đến thời điểm cuối quý III/2008, hơn một nửa giá trị thị phần nhà khu đất Mỹ là chi phí đi vay, với 1/3 các khoản này là nợ cạnh tranh đòi. 

"Họ biết điều gì đang xảy ra", Robert Gnaizda, đồng sáng lập với là giám đốc quản lý điều hành Viện Greenlining (California) nói. 


Tháng 12/2010, chiếc biển lớn Lehman Brothers được mua với cái giá 42.050 bảng vào một phiên đấu giá những tài sản trên Christie’s - trên đây cũng là tất cả những gì còn lại của ngân hàng thành lập và hoạt động năm 1844 sau cuộc khủng hoảng rủi ro năm 2008.

Năm 2005, Raghuram Rajan, lúc ấy là kinh tế tài chính trưởng của Quỹ tiền tệ thế giới (IMF) đã gồm một chia sẻ tại họp báo hội nghị thường niên ngành bank của Mỹ với tựa đề "Có yêu cầu sự trở nên tân tiến của ngành tài chính khiến cho thế giới khủng hoảng hơn". Bài luận phân tích về phần nhiều lỗ hổng của CDO và cách thức hoạt động của ngành công nghiệp tài chính. Và câu trả lời cho thắc mắc đầu tiên là Có.

Một năm tiếp theo đó, hầu hết bánh răng đầu tiên trong cỗ máy bắt đầu trục trặc. Xác suất cho vay mượn trên quý giá căn nhà lên tới 99% khiến cho người tải nhà chuẩn bị sẵn sàng bỏ lại tài sản khi không còn kỹ năng thanh toán. Số lượng bất rượu cồn sản nhà tại bị thu hồi để siết nợ tạo thêm con số mặt hàng triệu, thị phần đóng băng, giá trị những tòa nhà bốc hơi từng ngày.

Khi phần lớn người sau cùng của "chuỗi thức ăn uống chứng khoán" không còn nhận được cống phẩm từ gần như CDO, sự sụp đổ dây chuyền sản xuất đã diễn ra. Các công ty bảo đảm không đủ kĩ năng chi trả phần đa CDO bị mất kỹ năng thanh toán, ngân bậc nhất tư bị nghi đã cung cấp những thành phầm tài bao gồm "ở mức rác" cho người sử dụng mà không cảnh báo trước gần như rủi ro, những doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm được mang lại đã thông đồng để đưa xếp hạng tín nhiệm quá cao so với thực tế.

Sự sụp đổ của ngân hàng đầu tư lâu đời của Mỹ mở màn cho đợt chào bán tháo lớn nhất trong lịch sử. Tại sàn thanh toán giao dịch chứng khoán London, bắt đầu phiên giao dịch thanh toán ngày 15/9, chỉ số FTSE sút 56,5 điểm cơ bản. Ngày 16/9, thị phần chứng khoán trên Hong Kong mở cửa với nút sụt bớt 5,4%, thị phần Thượng Hải cũng sút 4,5%. 

Sự đình trệ của cái chảy vốn, "bong bóng" bất động sản nhà đất vỡ khiến cho kinh tế trái đất bị tổn hại nghiêm trọng. Phần trăm thất nghiệp của Mỹ lên tới mức 10%, tối đa kể từ Đại suy thoái. Ước tính có tầm khoảng 30 triệu con người đã mất vấn đề do tác động từ cuộc phệ hoảng, 50 triệu con người quay lại ngưỡng bên dưới nghèo với ước tính thiệt hại khoảng tầm 10.000 tỷ USD.

Xem thêm: ' Vì Yêu Mà Đến Là Gì

"Nếu bạn nhìn vào chiếc giá cần trả thì trên đây thực sự là cuộc khủng hoảng rủi ro cực kỳ, rất là đắt tiền", Nouriel Roubini, chuyên gia kinh tế, thành viên Hội đồng ráng vấn kinh tế tài chính (1998 - 2000).



Nguy cơ hiện hữu cho 1 cuộc khủng hoảng mới

Sự sụp đổ của giữa những ngân hàng đầu tư lớn số 1 nước Mỹ đang dạy đến nhà đầu tư chi tiêu và người sử dụng bài học tập về kiểm soát vay nợ, cũng giống như những rủi ro ro từ các việc nới lỏng kiểm soát điều hành ngành công nghiệp tài chính. Nhưng bài học của Lehman Brothers còn đó không tức là khả năng lặp lại sai lạc không thể xảy ra.

Theo khảo sát của Bloomberg, thế giới vẫn đang thường xuyên vay nợ với khối lượng ngày càng tăng.

Tổng nợ toàn cầu ở ngưỡng 84.000 tỷ USD mọi năm đầu thế kỷ 21, đã tăng thêm 173.000 tỷ USD vào thời điểm rủi ro khủng hoảng tài thiết yếu năm 2008 bùng nổ, và thường xuyên lên 250.000 tỷ USD đến thời điểm hiện tại. Trong đó khối lượng nợ xấu đã va gần mốc 3.000 tỷ USD.

Để ra khỏi thảm cảnh của cuộc rủi ro năm 2008, những ngân hàng tw phải tung ra loạt cơ chế kích say đắm tiền tệ to đùng và phi truyền thống, trong những khi chính phủ các nước hoặc nới lỏng chế độ tài khóa hoặc tiến hành chủ trương “thắt sườn lưng buộc bụng”.

Hạ lãi suất vay xuống nút 0%, gửi ra thị phần những gói thả lỏng định lượng (QE) với quy mô hàng ngàn tỷ USD với hệ trái là bảng bằng phẳng tài chính của những ngân hàng trung ương đã phình to lên tới mức chưa từng thấy. Số lượng trái phiếu lãi suất vay cao được xây đắp bởi các doanh nghiệp tới từ châu Âu và Mỹ cũng tăng gấp các lần so với thời điểm Lehman Brothers phá sản.

Điểm lành mạnh và tích cực của điều này, tất yếu là "nhiệm vụ giải cứu" trái đất gần như đã hoàn thành. Tỷ lệ thất nghiệp bớt xuống, lớn lên GDP trở lại, cái vốn vận chuyển và thị trường chứng khoán toàn cầu thậm chí đang vượt qua cả nấc trước bự hoảng. "Tuy nhiên, giả dụ đào sâu hơn, tuyến đường mà nhân loại đang vận chuyển được lát bởi "gạch" nợ nần, và này lại là mặt đường một chiều", Bloomberg dấn xét. 

Ngoài vấn đề mang tính vĩ mô, một vấn đề khác là việc kiểm soát hoạt động vui chơi của ngành công nghiệp tài chính vẫn luôn là bài toán chưa xuất hiện lời giải thỏa đáng. 

Bản thân số đông ngân bậc nhất tư, đông đảo định chế tài chính trong "chuỗi thức ăn uống chứng khoán" từ bỏ trước mập hoảng đã nhận thấy những rủi ro khủng hoảng ngày càng tăng. Và cũng chính những ngân bậc nhất tư, những người bán CDO cho quý khách hàng lại đi đánh bài vào kĩ năng mất thanh khoản từ chủ yếu những CDO này. Thiết yếu họ đã kiến tạo ra những giải pháp tài thiết yếu mà khi quý khách của họ mất tiền, họ nhận được số chi phí tương đương.

Trong số chi phí 85 tỷ USD nhưng AIG - một trong ba doanh nghiệp bảo hiểm lớn số 1 của Mỹ - cảm nhận để đưa ra trả cho những khoản bảo hiểm vào khoảng thời gian 2008, một phần lớn số đó rơi vào tình thế túi của các ngân số 1 tư. Những bank này sẽ đánh cược vào khả năng AIG tan vỡ nợ, dù công ty này bảo hiểm cho chủ yếu những CDO nhưng mà họ bán ra thị trường.

Năm 2010, bộ phim truyền hình tài liệu Inside Job vày Charles Ferguson đạo diễn được công chiếu. 1 trong những câu hỏi được nhà phân tích này đưa ra ở trong phần cuối là ngành công nghiệp tài chủ yếu Mỹ đã có sự biến hóa như thế nào sau bài học kinh nghiệm từ cuộc rủi ro khủng hoảng năm 2008. Câu trả lời là không có sự đổi khác đáng kể.

Diễn giải những chuyển đổi của ngành tài thiết yếu từ trong thời gian 80 của cầm kỷ trước, Ferguson mang đến rằng tại sao sâu xa của cuộc khủng hoảng năm 2008 là vì những cơ chế kiểm soát buổi giao lưu của ngành này bị loại bỏ, sự nhàn nhã trong hoạt động được hẫu thuẫn bởi những "ông trùm" của Phố Wall khiến những ngân hàng đồng ý đánh đổi rủi ro lấy lợi nhuận. Ông gọi ngành công nghiệp tài đó là "ngành công nghiệp không kiểm soát".

"Ngân mặt hàng kiếm được không hề ít lợi nhuận từ những hoạt động rủi ro và điều ấy dẫn cho một trận chiến khổng lồ hạn chế lại sự kiểm soát", Satyajit Das, người sáng tác của cuốn sách Traders, Guns & Money dìm xét.

Thế giới rõ ràng đã nhận ra những bài học kinh nghiệm đắt giá chỉ từ cuộc phệ hoảng tài chính năm 2008, chu kỳ luân hồi 10 năm một cuộc rủi ro cũng khó có thể tài diễn ở hiện tại tại. Tuy nhiên, với nguyên tố không chắc chắn kể trên, nguy cơ của một cuộc rủi ro tương lai vẫn hiện tại hữu, và chắc chắn rằng một khi đã xảy ra, quy mô chỉ hoàn toàn có thể lớn hơn chứ không bớt đi.